Giriş Sayfam Yap Favorilere Ekle Sitene Ekle Arşiv RSS
ANASAYFA KOMŞULAR UYANSA YETER! YAZARLAR KÜNYE İLETİŞİM
KÜLTÜR SANAT BİZİM KİTAPLIK AKTÜALİTE TARİH POSTASI EDEBİYAT VE DÜŞÜNCE DOSYA GEÇMİŞ DOSYALAR ARŞİV
» İNSANIN DÖRT ZİNDANI - CEMAL ARSLAN
05 Temmuz 2011 Salı 15:30
12
14
16
18

Dr. Ali Şeriati 1933 yılında İran’da doğdu.1977 de Savak( İran istihbarat teşkilatı) tarafından şehit edildi. İslam dünyasında yeri doldurulamayacak özgün şahsiyetlerden birisi, hiç şüphesiz şehit Şeriati’dir. Doğduğu çevre itibariyle Şia mezhebine mensup olmasına rağmen; ne Şiî ne de Sünni olarak bir kimlik ortaya koymuştur. O, felsefesi, mezhebi ve düşüncesiyle insan olgusu üzerinde duran “özgün” bir şahsiyettir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında yaşayan, Şark’ın/ İslam’ın meseleleriyle hemhal olan Şeriati, birçoğu Türkçemize de çevrilen onlarca eser kaleme almıştır. Eserlerinden bazıları konuşmalarının derlenmesinden oluşmaktadır. Bu yüzden eserlerinin sayısı hakkında kesin malumat bulunmamaktadır.

İNSANIN DÖRT ZİNDANI

İnsanın dört zindanı isimli eseri Ekim 1970’de Neft-i Abadan Üniversitesinde öğrencilerine yaptığı bir konuşmadır. Şeriati, daha sonra bu konuşma metnini kitap haline getirdi. Bu eser, İnsanın dört zindanını olanTabiatToplumTarih ve Nefis konusunu incelemektedir. Kendinden haberdar, şuurlu, yaradılış sırrını bilen bir insanın tabiat zindanından kurtulacağını; tarih felsefesini bilen bir insanın tarih zindanından, gerekli olan bilimsel gerçekleri bilmekle kendini toplum zindanından kurtarıp, içerisinde bulunduğu toplumu olması gereken yapıya ulaştırmak için çabalayacağını; aşk ve fedakârlıkla insan kendini nefis zindanından kurtaracağını dile getirir. Şeriati insanın ne olması gerektiğini, ne olduğunu kavramıyor isek, yani açık ve üzerinde anlaşılmış bir insan gerçeği düşüncesine ulaşmamış isek kültürü, eğitim ve öğretimi, ahlakı ve toplumsal ilişkileri düzeltme yolundaki bütün çabalar boşunadır ve boşuna gitmiştir der, insanı ve beşeri anlatır; arasındaki farkı ortaya koyar.  Beşer: Etten, kemikten, yiyen, tüketen ve durduğu yerde sabit bir varlıktır.İnsan: Durmayan, seçebilen, ilerleyebilen, ebedi bir gelişim süreci içindedir, etin ve kemiğin çok üstünde bir varlıktır. Demek oluyor ki, beşerin amacı-ülküsü, insan olmaktır. İnsan sürekli gelişim sürecidir.   “İnna ileyhi ve inna ileyhi raciun” ayetinde insanlık felsefesinin özü vardır. Yani insan Allah’a yönelip döner. Bunun sonucunda ne Allah, ne de insan duran değil, sürekli hareket edendir. Allah’ın yaratması, yaratmaya devam etmesi, kendi durmayışına kanıttır. Olması gereken ve olma sürecine girmesi gereken insanın üç özelliği vardır der ve tek cümle ile açıklar: “İçimizden her biri öz benliğinin bilincine varabildiği ölçüde, gerçekten seçim yapabilme aşamasına ulaşabildiği ölçüde, sonra oluşmayanı ve doğada bulunmayanı meydana getirebildiğimiz (yaratıcılık) ölçüde ‘’ insan’’ olabilir” der. İnsanın bu üç özelliği diğer bütün özelliklerinin kaynağıdır. İnsanı insan yapan bu üç özellikten sonra onu oluşum sürecinden alıkoyan dört kısıtlayıcı etki vardır. İşte bu bahsettiğimiz özelliklere sahip insan doğatoplumtarih ve nefsinin oluşturduğu dört duvarın zindanı olduğu, bir mahpustur.                                                                                            

Doğanın zindanından: doğa bilimleri sayesinde kurtulmak mümkündür. Uçakla yerçekimi zindanından kurtulursunuz ve özgürce uçarsınız. Veya Sürekli insanları öldüren bir hastalığı yok ettiğinizde doğaya hükmettiniz demektir. Günümüzde insan doğa zindanından epeyce kurtulmuş haldedir.

Tarih zindanından: İnsan tarih bilincine varabildiği, tarihi tanıyabildiği tarihin akışını kavrayabildiği ölçüde kendisini tarihin bu determinist akışından kurtarabilir. Bu tarihe karşı bir başkaldırma demektir. Bu tarihin determinizminden, tarihin determinizmini tanıyarak tarihin akışını ve tarihin determinist yasalarını kavrayarak kurtulmak ve toplumu da kurtarmak demektir.

Toplumun zindanı: İnsan kendisine egemen olan toplumsal düzen bağından toplumsal bilimler, düzenleri inceleme ve toplumsal düzenleri karşılaştırma sayesinde kurtulabilir ve kurtulabilmiştir. Teknoloji nasıl doğa ile savaşımın ifadesi ise, ideoloji de toplumsal düzenlerle savaşımın toplumbilim aracılığı ile elde edilen ve onda temellenen teknolojisi demektir.

Kendim (nefis) zindanı: Zindanların en kötüsüdür, insan bu zindanda tutsakların en acizi durumundadır. İnsan bilim ile doğanın zindanından, tarihin zindanından, toplumun zindanından kurtulabilir. Fakat ne yazık ki kendi zindanından bilim ile kurtulamaz.  Çünkü bilginin kendisi de tutsaktır.  Bu zindandan kurtuluş bilim yolu ile mümkün değildir. Sadece aşk ile kurtulabilir. Bu tasavvufi, irfani aşk veya bunun gibi diğer anlamlarını kastetmiyor hatta bunlarında başlı başına başka zindanlar olduğunu dile getiriyor.

Özetleyecek olursak:  O özgür kılıcı, yaratıcıbilinçli insan: doğa tarih ve toplum düzeni zindanlarından bilim ile kurtuluyor. Dördüncü kendim zindanından ise din ile kurtuluyor, aşk ile kurtulur.Yaniinsan’ın beşerlikten kurtulup insan olabilmesi için gerçekten fevkalade anlatımıyla ve içermiş olduğu konu bakımından alanında tek sayılabilecek bir eserdir. Okumayanların en yakın zamanda okumasını şiddetle tavsiye edeceğim ender kitaplardan biridir.

                                                                                                                                 

    

 


  Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış

  Yorum Ekle

Ad Soyad :
E-Posta :
Mesaj :
Güvenlik Kodu :


 

                            

YAZARLAR
UFUK KÜÇÜK
ZAMANSIZ, MEKÂNSIZ BİR HATIRA
SEDA Ç.
SAYIN SEN
YİĞİT KOÇ
İYİLİK ANLAYIŞLARI
UĞUR GÜVEN
----------ŞAŞIRMAK HAKKINI ELDE BULUNDURMAK-------------
REŞAT BAŞER
OSMANLI TUĞRASI BİZDEN ÖNCE
SAMİ EREN
SAHİ, İSMET ÖZEL 15 TEMMUZ AKŞAMI NEREDEYDİ?
RIFAT TÜRKARSLAN
DİNDARLIK
ASYA DENİZ
----ASYA DENİZ----SİYASETİ HEYBENİZDEN ATIN BİR KENARA
YASEMİN KARAMANLI
BAYRAM EĞLENCE MİDİR?
CİHAD YURDABAKAN
CEMİL MERİÇ:ENTELEKTÜEL BİR ÜS
TUĞBA ÖZDEMİR
ÖFKELİYİM
RAMAZAN EGE
----MEZHEP SAVAŞLARI YAHUT BİRLİKTELİK KAYGILARI ----
TAYFUN DEMİR
KISA NOTLAR -I-
ÇOK OKUNANLAR bu hafta | bu ay
ÇOK YORUMLANANLAR bu hafta | bu ay | bu yıl
İstatistik

Site En iyi Mozilla Firefox ve Chrome Tarayıcısıyla 1024x768 Çözünürlükte Görüntülenir. Tüm Hakları Saklıdır.

AKLIMIZA DÜŞÜNCE 2011

EDİTÖR